لطيفة - حقيقت هويت پوشيده‌تر بود از مفهوم ظاهر و باطن و اول و آخر و ازاين‌جهت بعد از اين صفات ختم فرمود به هو وَ هُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ و هو بكل شيء قدير ( تنبيه ) آنچه مفهوم اين درويش است از اين آيه اگر نوشته شود ظاهر از يك مجلد زياده آيد قُلْ لَوْ كانَ الْبَحْرُ مِداداً لِكَلِماتِ رَبِّي لَنَفِدَ الْبَحْرُ قَبْلَ أَنْ تَنْفَدَ كَلِماتُ رَبِّي حقيقت ظاهر و باطن و اول و آخر چون هريك از غلبه ظهور تنزل كرد و بفعل آن ظهور و بطون عالم شهادت و غيب و دنيا و آخرت ظاهر گشت و وجه نسبت اين دو اسم باسم مبدا مظهر صفات متقابل گشت چون رضا و غضب و لطف و قهر و بسط و قبض و از شايبه تعلق بفعل معبّر شد بدين صفات جمالى و جلالى تَبارَكَ اسْمُ رَبِّكَ ذِي الْجَلالِ وَ الْإِكْرامِ و آن وجه ديگر اعنى ظهور در فعل تسميه يافت بنور و ظلمت و كفر و ايمان و روح و جسد خَلَقَ الْمَوْتَ وَ الْحَياةَ وَ جَعَلَ الظُّلُماتِ وَ النُّورَ ( حقيقت ) در مظهر كلى كه نقطه آخرين محيط مراتب وجود است آن‌چنان‌كه تو را روشن گردد هر دو وجه بر وفق نقطه اول مجتمع گشت كه مركّب بود از غايت سفل مركز و علو محيط اعنى عنصر خاكى و روح اضافى و از اين سبب مسجودى و خلافت را سزاوار آمد وَ عَلَّمَ آدَمَ الْأَسْماءَ كُلَّها و ما مَنَعَكَ أَنْ تَسْجُدَ لِما خَلَقْتُ بِيَدَيَّ ( خاتمة ) ظهور اين كمال بيگانگى بود كه ختم نوع آخرينست كه مقصود